Cumhurbaskani Erdogan’in Türkiye-Sudan Is Forumunda yaptigi konusmasinin tam metni

 

… Türkiye-Sudan İş Forumunun her iki ülke için de hayırla vesile olmasını Rabbimden niyaz ediyorum.

Bu toplantının düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkür ediyorum.

Değerli kardeşlerim; köklü tarihi ve kültürel ilişkilere sahip olduğumuz Sudan’la ilişkilerimizi her alanda daha ileriye taşımak istiyoruz. Ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi bu hedeflerin başında yer alıyor.

Türkiye olarak Afrika Kıtasına, Afrika ülkeleri ve halkalarıyla ilişkilerimize özel önem veriyoruz. Özellikle 2005 yılında Başbakanlığım dönemimde Afrika yılı ilan etmiştik ve o günden bugüne de önemli çalışmalar içerisindeyiz ve bu seyahatimiz Cumhurbaşkanlığı döneminin ilk önemli seyahatidir.

İlişkilerimizdeki bir asırlık boşluğu süratle telafi edebilmek için son 15 yıldır Afrika’nın tamamını kucaklamayı hedefleyen bir açılım politikası izliyoruz. Bu kucaklaşmayı hamdolsun başarılı bir şeklide tamamladık ve artık yeni bir aşamaya geçtik. Bundan sonra ortaklık politikası anlayışıyla ilişkilerimizi güçlendirmek istiyoruz, çünkü Türkiye için Afrika’yla kucaklaşmak sadece ticari ve ekonomik çıkar anlamı taşımıyor. Türkiye’nin Afrikalı kardeşlerine bakışı, Afrika ülkeleriyle ilişkileri tek taraflı bir kazanç hevesinin ürünü de değildir. Biz Afrika ile birlikte üretmek, birlikte ilerlemek, birlikte zenginleşmek arzusundayız.

Afrika’nın potansiyelinin farkında bir ülke olarak her platformda daima Afrika’yla güçlü ilişkiler kuruyoruz. Sudan’ın da Afrika içinde ayrı bir yeri, ayrı bir önemi olduğunu gayet iyi biliyoruz. Sudan, sahip olduğu ekonomik potansiyel ve insan kaynağıyla öne çıkan bir ülkedir. Sudanla ilişkilerimizin insani ve kültürel boyutu kadar, siyasi ve iktisadi ayağını da güçlendirmemiz gerekiyor. Nitekim siyasi ilişkilerimizde ciddi bir yakınlaşma ve işbirliği anlayışını hakim kıldığımıza inanıyorum. Ekonomik ve ticari planda da temaslarımızı geliştiriyoruz. İlişkilerimizi daha ileri seviyeye taşımak için ülkelerimiz arasında dün yüksek düzeyli stratejik işbirliği konseyi bu ziyaret vesilesiyle tesis ettik, hayırlı olsun. İnşallah bu mekanizma sayesinde ekonomik ve ticari ilişkilerimiz tüm alanlarda büyük bir atılım yaşayacaktır. Dün 12, bugün de 9 anlaşma, toplamda 21 anlaşmayı 2 günde gerçekleştirmiş olduk.

Sayın Cumhurbaşkanı, değerli misafirler; Sahra Altı Afrika’da Günel Afrika’dan sonra ikinci en büyük ticaret ortağımız olan Sudan, ayrıca bölgesindeki en büyük ticaret ve ihracatta ihracat pazarımızdır. Bu bakımdan geçen yıl itibarıyla yaklaşık 500 milyon dolar olan ikili ticaret hacmimizin yeterli olmadığı açıktır. Az önce değerli kardeşimin de ifade etiği gibi, artık bizim hedefimiz bir-iki yıl içinde belki 1 milyar, 2 milyar dolar olabilir, ama biz 10 milyar doları hedeflemeliyiz. Zira 39 milyonluk Sudan, 80 milyonluk Türkiye, ne yapar? 119 milyonluk iki kardeş ülke. Öyleyse biz bu potansiyeli üretmemiz ve 10 milyar doları da yakalamamız lazım. Birlikte çalışırsak, ortak projeler geliştirirsek bu hedefimize Allah’ın izniyle çok kısa sürede ulaşabiliriz.

Sadece bir tarafın kazındığı bir ilişki modeli sürekli olamaz. Türkiye olarak kazan-kazan ilkesiyle hareket ediyoruz. Bunun için ekonomik işbirliğimizi ticaret yanında yatırımlar da dayandırmak istiyoruz. Bugün sabahtan itibaren ekonomi bakanlarımı, ilgili arkadaşlarımız müşterek çalışmalar yaptılar, gayet güzel bir noktaya iş getirdiler, inşallah bunların neticesini alacağız.

Bilindiği üzere, işadamlarımızın ülkemizin içinde ve dışında çok önemli yatırımları bulunuyor. Sudan’da da yaklaşık 350 milyon doları doğrudan, 300 milyon doları da müteahhitlik hizmetleri olmak üzere toplam 650 milyon dolar yatırımımız var. Bu rakamın kısa vadede 1 milyar dolara çıkarılmasına yönelik çalışmaların hızlandırılması yönünde gerekli adımları atıyoruz.

Türkiye-Sudan İş Forumu vesilesiyle yaklaşık 100 Türk işadamının iştirakiyle iki ülke iş dünyası temsilcileri arasında gerçekleştirilen karşılıklı temasların kısa zamanda sonuç vereceğine inanıyorum, şu anda karşımdaki topluluk zaten bunun ifadesi.

Müteahhitlerimiz son 45 yılda 119 ülkede 351 milyar dolar değerinde 9 binin üzerinde proje üstlendi. Dünya çapında imza attığı projelerle haklı bir itibar kazanan yurt dışı müteahhitlik sektörümüzün iş hacmi giderek artıyor. Müteahhitlik şirketlerimiz Sudan’ın altyapısına ve kalkınmasına katkı sağlamaya da hazırdır. Özelikle de turizmde bizim Sudan’da bir sıçramayı yaşamamız lazım.

Bugün Sevakin Adası’nı dolaşırken bir şeyi ben değerli kardeşime, Ömer Beşir’e ifade ettim, o da şuydu: Dedim ki, şimdi burada Hanefi Camii yapıldı, Şafi Camii de yapıldı, bir başka orada gümrükle ilgili bölüm, o da yapıldı, fakat Sevakin Adası’nı bize belli bir süre tahsis etseniz de biz bu adayı aslına uygun olarak yeniden inşa ve ihya etsek. Bu ne demektir biliyor musunuz? Tabi Ömer Beşir kardeşim tamam dedi. Ve burayı inşa ve ihya ne demek biliyor musunuz? Burayı yerle bir edenlere şu cevabı vermiş olacağız: Siz geldiniz buraları yerle bir ettiniz, sizin o buraları yerle bir etmeniz bizim sakalımızı tıraş etmeye benzer. Ama unutmayın ki, şimdi biz burayı öyle bir inşa ve ihya edeceğiz ki, kesilen sakal çok daha gür biter, siz bunu göreceksiniz. Gerisi var, gerisini söylemiyorum.

Sayın Cumhurbaşkanı, değerli misafirler; ticari ve ekonomik ilişkilerin gelişmesi ve derinleşmesine ahdi zemin büyük önem taşıyor. Ziyaretimiz vesilesiyle turizmde, düşünün, Türkiye’den umreye gitmek isteyenler gelecekler Sevakin Adası’nda şöyle oradaki o tarihi yerleri gezecekler. Oradan da ne yapacaklar? Gemiyle Cidde’ye geçecekler. İşte buna aynı zamanda turizmde de ne diyor? Paket turizm deniyor, bu da yapılır ve bu halklarımızın da kaynaşmasını getirir ve tarih yeniden dirilir.

Ziyaretimiz vesilesiyle imzalanan ticaret ve ekonomik ortaklık anlaşması ikili ekonomik ve ticari ilişkilerimizi arzu ettiğimiz seviyelere ulaştırmamıza katkı sağlayacaktır. Ortak hedeflerimize erişmek için daha önceden tesis ettiğimiz Karma Ekonomik Komisyon ve iş forumu gibi mekanizmaları da etkin bir biçimde kullanmalıyız.

Türkiye ile Sudan arasındaki Karma Ekonomik Komisyon toplantılarının sonuncusu 2013 Kasım’ında Hartum’da gerçekleştirilmişti, 14. komisyon toplantısının da önümüzdeki Şubat ayında Hartum’da düzenlenmesi öngörülüyor. Bu mekanizmanın daha sık işletilmesiyle ekonomik ve ticari ilişkilerimizin yol haritasının belirlenmesi kolaylaşacaktır. Türk-Sudan İş Konseyi mekanizmasının da Konseyin ilk toplantısının en kısa sürede toplanması, tertip edilmesi suretiyle hayata geçirilmesi gerekiyor.

Sudan tarafından da gümrük vergilerindeki statüsü başta olmak üzere, ülkemiz menşeli firmaların rekabet düzeylerini yükseltecek adımlar atmalarını bekliyoruz.

İnşallah bankacılık alanında da işadamlarımızın finans hareketlerini kolaylaştıracak bir açılım yapmalıyız ve bunu da yapacağız.

Ziyaretimizde bize refakat eden Türk iş dünyasının değerli temsilcilerini bu güzel ülkeye daha fazla yatırım yapmaya davet ediyoruz. Gördüğünüz gibi burada sizi samimiyetle davet eden, size her türlü kolaylığı göstermeye hazır bir Başkan ve halk var. Ülkenin şartlarına uygun şekilde Sudan halkıyla bütünleşerek burada iş yapmanızı sizlerden özel olarak rica ediyorum. Bunu da her iki ülkenin, her iki ülke halkının da kazanacağı bir yaklaşım içinde gerçekleştirmeniz önem taşıyor.

Bugün yaptığımız temaslarda Sudanlı dostlarımızla işadamlarımızın yatırımlarının geliştirilmesi yönünde atılması gereken karşılıklı adımları görüşme fırsatımız oldu. Önümüzdeki dönemde gerçekleştirilecek Karma Ekonomik Komisyon ve Türk-Sudan İş Konseyi toplantılarında bu konularda somut ilerlemeler sağlanacağına inancım tamdır.

Sayın Cumhurbaşkanı, değerli misafirler; Sudan’a yönelik yaptırımların da kaldırılmakta olduğu bu elverişli ortamda ekonomik ve ticari ilişkilerimizin derinleştirilmesi konusunda hızlı hareket etmeliyiz. Tarım ve hayvancılık alanlarındaki işbirliğimizi ikili ekonomik ve ticari ilişkilerimiz açısından ayrı bir sıçramaya, ayrı bir güç kazanımına vesile olacaktır.

Nisan 2014 tarihinde imzalanan Türkiye-Sudan tarımsal işbirliği ve ortaklığına ilişkin anlaşma çerçevesinde, Sudan’da hayata geçirilecek TİGEM projesiyle birlikte ülkelerimiz arasında tarım alanında işbirliği bir üst seviye taşınmış olacaktır. Bu proje Türk işadamları için örnek teşkil edecek, tarım, hayvancılık, kozmetik ve ilaç sanayi gibi çeşitli sektörlerden firmalarımızın Sudan’da yatırım yapmaları için cezbedici bir rol oynayacaktır.

Savunma sanayinde burada geniş işbirliği imkanlarımızın olduğu bir diğer sektördür. Bu alanda birlikte neler yapılabileceğinin arayışlarına şimdiden başlanması yerinde olacaktır.

Yatırımcılarımızdan beklentimiz, Sudan’da daha görünür bir şekilde faaliyet göstermek suretiyle bu güzel ülkenin kalkınma ve refahına katkı sağlamalarıdır. İşadamlarımız arasındaki ilişkiler ne kadar güçlü olursa, ülkelerimizin diğer alanlardaki işbirlikleri de o derece sağlam ve sürdürülebilir olacaktır.

Hartum’un kardeş şehirleri olan Ankara ve İstanbul’dan bu kardeşliği kağıt üzerinde bırakmayarak her alanda hayata geçirmelerini bekliyoruz.

Değerli kardeşlerim, bu duygularla bir kez daha gerçekleştirdiğimiz iş forumunun hayırlara vesile olmasını Rabbimden niyaz ediyorum.

Başta Sayın Cumhurbaşkanı olmak üzere tüm Sudanlılara bize gösterdikleri samimi misafirperverlik için tekraren teşekkürlerimi sunuyorum, hepinizi sevgiyle, saygıyla selamlıyorum, kalın sağlıcakla.