Gida, Tarim ve Hayvancilikta 2014 hedefleri

 

Dünyadaki kırmızı et üretiminin yüzde 60’a yakınının domuzdan elde edildiğini belirten Eker, geçen yılki sığır eti üretiminin 64 milyon ton, kanatlı eti üretiminin ise 100 milyon ton olduğunu bildirdi. Dünyada 900 milyon insanın açlıkla karşı karşıya olduğunu vurgulayan Eker, aslında herkese yetecek kadar gıdanın bulunduğuna dikkati çekti.

Geçen yıl dünya genelinde gıda fiyatlarında yüzde 4,4 düşüş görüldüğünü belirten Eker, 2013’te hububat ve şeker fiyatlarının azaldığını, yağ fiyatlarının ise biraz arttığını söyledi.

Türkiye’nin tarımsal hasılasının 62 milyar doları aştığına işaret eden Eker, Avrupa’nın en büyük tarım ülkesi haline geldiğini anımsattı. Türkiye’nin gıda maddeleri dış ticaretinin geçen yıl 5,2 milyar dolar fazla verdiğini bildiren Eker, Bakanlık olarak bu konuda TÜİK rakamlarını dikkate aldıklarını ifade etti.

Geçen yıl nakdi karşılıksız 9 milyar lira destek verdiklerini kaydeden Eker, 2013’ün Cumhuriyet tarihinin üretim rekorlarının kırıldığı yıl olduğunu vurguladı. Eker, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Geçen yıl buğday üretimi 22 milyon tona çıktı. Mısır üretimi yaklaşık 5,9 milyon tonu geçti. Çeltik 900 bin ton. Ayçiçeği üretimi de 1,5 milyon tona çıktı. Bu dört üründe de Cumhuriyet tarihinin rekoru kırıldı. Turunçgilde 3,7 milyon tona çıktı. Bu da yine kayıtlarda olan bir rakam değil. Türkiye’nin kivi üretimi 42 bin tona çıktı ve sayılı kivi üreticisi ülkeleri arasına girdi. Muz üretimi 215 bin tona çıktı. Bunlar hep Türkiye’nin içinde üretiliyor. Piyasada gördüğümüz iri muzlar ithal zannediliyor, onlar ithal değil. Burada üretiliyor."

Miras yoluyla tarımsal arazilerin sürekli bölünmesinin önemli bir sorun olduğunu, bu konuda önemli düzenlemeler yaptıklarını anlatan Eker, TBMM gündeminde olan düzenlemeyle Türkiye’nin temel sorunun çözüme ulaşacağını vurguladı. Türkiye’de 30 milyon parsel bulunduğunu, bunların toplulaştırılması gerektiğini belirten Eker, bu yıl sonunda toplam 6 milyon hektar arazinin toplulaştırılmış olacağını bildirdi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile geçen yıl yapılan protokol kapsamında aspir ve kanola üretileceğini ifade eden Eker, gebe düve ve küçükbaş ihracına başlandığını ve bunun devam edeceğini anlattı.

Geçen yıl AB ülkelerine süt ürünleri ihracatının başladığını belirten Eker, "Hayvansal ürün dış ticaretinde geçen yıl 1,3 milyar dolarla Cumhuriyet tarihinin rekoruna ulaştık" diye konuştu.

Eker, Türkiye denizlerindeki av baskısını azaltmak için başlattıkları balıkçılık teknelerine yönelik desteklerin bu yıl da devam edeceğini kaydetti.

Kırsal kalkınma kapsamında 2006’dan bu yana 1 milyar lira hibe desteğiyle 4 bin 733 tarıma dayalı sanayi tesisi kurdurduklarını belirten Eker, çiftçilerin makina ve ekipman projelerine 800 milyon liranın üzerinde destek sağladıklarını aktardı.

Güvenilir gıda konusunda önemli çalışmalara imza atıldığını da ifade eden Eker, kırmızı-kanatlı et karışımının yasaklandığını, ekmekteki kepek oranının yüzde 60 artırılıp tuz oranının yüzde 1,5 azaltıldığını, katkı maddelerinin yasaklandığını, 2013’te ayrıca gıda takviyelerine yönelik düzenlemenin yürürlüğe konulduğunu hatırlattı.

Bakanlığı tarafından 2002 yılında 39 bin gıda denetimi yapılırken geçen yıl bu rakamın 500 bine ulaştığını bildiren Eker, "Geçen yıl 177 parti ürün taklit ve tağşiş nedeniyle teşhir edildi, üreticileri cezalandırıldı" diye konuştu.

"Ekmek israfının önlenmesi kampanyasında başarı"

Eker, ekmek israfının önlenmesine yönelik kampanyada önemli başarı elde ettiklerini, bu konuda yıllık değerlendirme için bu ay toplantı düzenleyeceklerini kaydetti.

Okul Sütü Programının bu yıl da devam edeceğini bildiren Eker, geçen yıl Güneydoğu Anadolu Bölgesinde tarımsal sulama merkezinin tamamlandığını, Ankara’da da bitkisel biyoteknoloji enstitüsü kurulduğunu belirtti.

Milli Botanik Bahçesinin temelinin atıldığını hatırlatan Eker, 2013’te istihdam edilen 2 bin 500 personelle TARGEL’in 10 bin köyde çalışana ulaştığını bildirdi.

Bakanlığının 2009 yılında kurduğu Tarım Havzaları Sistemi ile Türkiye’deki her bir parselin bilgilerinin harita olarak çıkarıldığını anlatan Eker, bazı ürünleri bu sistemle ilişkilendirdiklerini, bu yıl içerisinde de alt havzalar düzeyinde çalışmaları başlatacaklarını bildirdi.

Eker, Çevre Amaçlı Tarım Arazilerinin Korunması (ÇATAK) Projesini 30 ilde başlattıklarını, bu yıl il sayısını 43’e çıkaracaklarını, öte yandan anıza ekim yöntemini bu yıl 1 milyon hektar alanda uygulayacaklarını, aspir ve kanola üretimine yönelik projelerinin de bununla ilişkili olduğunu kaydetti.

Tarım parsellerinin bilgilerinin bir sistem üzerinden izlenebildiğini anlatan Eker, şöyle devam etti:

"Bütün parsellerin her birinin bir kimlik numarası var, aynı vatandaşlık numarası gibi. Numarasını girdiğimizde onunla ilgili bütün verileri veriyor. Uydudan bunu görebiliyoruz. Bu sistemi bundan sonraki yapıda, gerek gübre alımında, gerek kullanacağı ilaç açısından parsel numarasıyla birebir ilişkilendireceğiz. O parselde kullanılan gübre, ilaç miktarı ne bunu takip edebileceğiz. Bu izlenebilirlik ve gıda güvenliği açısından çok önemli. Herhangi bir problem olduğunda bunu geriye dönük izleme şansımız olacak. 6-7 senedir alt yapısını kurmaya çalışıyoruz. Nihayet bu tamamlandı. 2014 yılı içerisinde Parsel Tanımlama Sistemini hayata geçirmiş olacağız."

Eğitimli çoban istihdam edene destek

Sürü yöneticisi ve çoban sayısının çok azaldığını belirte Eker, ilk kez küçükbaş hayvancılığı destekleme kapsamına alan Bakanlığın, sürü yöneticisi özel eğitim programına katılarak sertifika alanları istihdam eden sürü sahiplerine de destek vereceklerini bildirdi.

Türkiye’nin eti sütçü ırklardan elde ettiğini belirten Eker, DAP, GAP ve DOKAP illerinden oluşan 33 ilde etçi veya kombina ırklarla tohumlanan araç hayvanlara ve doğacak buzağıya destek vereceklerini kaydetti. Eker, "Yüksek nitelikli et verimi hedefliyoruz. Bunu yapanlara da hatırı sayılır bir destek vereceğiz ki Türkiye et hayvanı ithal etme mecburiyetinde kalmasın. Sütü biz 8,4 milyon tondan 17 milyon tona çıkardık. Artık et yönünü de ayrı bir kanaldan geliştirmemiz gerekiyor" diye konuştu.

Et ve Süt Kurumu tarafından uygulanan sözleşmeli besicilik uygulamasını gelecek yıl yaygın hale getireceklerini belirten Eker, böylece Kurumun piyasa regü daha aktif bir rol üstleneceğine işaret etti.

Denizlerde av faaliyetine izleme

Su ürünleri konusundaki çalışmalarına da değinen Eker, "Su ürünleriyle ilgili 12 metre ve üzerindeki gemilere takılacak cihazlarla av faaliyetleri yakından izlenecek" dedi.

Denizlerin terk edilmiş av araçlarından temizlenmesine dönük bir çalışmanın da bu yıl yapılacağını bildiren Eker, kırsal kalkınma destekleriyle kurulan tarıma dayalı sanayi tesisi sayısını 2015 sonunda 6 bine çıkaracaklarını söyledi. Eker, "Tarımsal Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu 2014 yılında toplam yatırım tutarı 1,1 lira olan 5 bin proje destekleyecek. Bu projelere 600 milyon lira hibe desteği ödemeyi öngörüyoruz. 2016 sonuna kadar toplam 1,5 avro yatırıma 860 milyon avro hibe desteği vermeyi planlıyoruz" ifadelerini kullandı.

Ürün Doğrulama ve Takip Sistemi geliyor

Güvenilir gıda konusunda 7 ürün grubunda uygulanmaya başlayacak Ürün Doğrulama ve Takip Sistemini bu yıl devreye koyacaklarını ifade eden Eker, Sağlık Bakanlığı işbirliğinde obezite ile mücadele kapsamında bazı gıda maddelerindeki tuz ve şeker oranlarının azaltılmasına yönelik faaliyetler yürüteceklerini de bildirdi.

Bu yıl 6 tarımsal araştırma merkezini hizmete açacaklarını kaydeden Eker, "2014 yılında 365 gün 24 saat hizmet veren bir çağrı merkezi kuruyoruz. Burada hem tarımsal desteklemeler konusunda bilgi verilecek, tüketicilerin gıda ile ilgili güncel ve doğru bilgilere ulaşabilmesini temin edecek bir mekanizma da çağrı merkezi içerisinde kurulmuş olacak" şeklinde konuştu.

Eker, ayrıca Toprak Mahsulleri Ofisinin 270 bin tonluk silo yapımına başlayacağını, TİGEM’in ise Ceylanpınar’da uyguladığı sulama sistemini Orta Anadolu’da 60 bin dekarlık alana kuracağını, ayrıca yerli tohum firmalarıyla sözleşme yaparak yerli tohum üretimini artıracağını da söyledi.

Türkiye’nin gıda temin, tedarik ve üretimi bakımından önemli bir ülke olduğunu vurgulayan Eker, 186 ülkeye 1660 gıda ve tarım ürünü ihraç edildiğini kaydetti.