Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Ile Iran Islam Cumhuriyeti Hükümeti arasinda yayinlanan ortak bildiri
TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE İRAN İSLAM CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA YAYINLANAN ORTAK BİLDİRİ
[GAYRIRESMİ TERCÜME]
İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Dr. Hasan Ruhani, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül’ün davetine icabetle 9-10 Haziran 2014 tarihlerinde Türkiye Cumhuriyeti’ne resmi bir ziyaret gerçekleştirmiştir.
Bu vesileyle, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan, İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Dr. Hasan Ruhani’yle, 28-29 Ocak 2014 tarihlerinde Tahran’ı ziyareti sırasında ihdas edilen Türkiye-İran Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi (YDİK) Birinci Toplantısı kapsamında, 9 Haziran 2014 tarihinde Ankara’da bir araya gelmişlerdir. Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi (YDİK) ile Liderlerin eşbaşkanlığında, Konseyin koordinatörleri olan iki ülke Dışişleri Bakanları ile Türkiye Cumhuriyeti Kalkınma Bakanı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı, Gümrük ve Ticaret Bakanı, Ekonomi Bakanı, İçişleri Bakanı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Çevre ve Şehircilik Bakanı, Kültür ve Turizm Bakanı ve İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı ile İletişim ve Enformasyon Teknolojisi Bakanı, Ekonomi ve Maliye Bakanı, İçişleri Bakanı, Petrol Bakanı, Kültür ve İslami İrşad Bakanı, Yol, İskân ve Şehircilik Bakanı ve İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı-Kültürel Miras, El Sanatları ve Turizm Teşkilatı Başkanı’nın katılımıyla gerçekleştirilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı ve İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, ikili ilişkiler ile bölgelerindeki güncel gelişmeler dahil olmak üzere bölgesel ve uluslararası gelişmelere ilişkin kapsamlı görüş alışverişinde bulunmuş ve aşağıdaki hususları kaydetmişlerdir:
Türkiye Cumhuriyeti ve İran İslam Cumhuriyeti ilişkilerini uluslararası hukuk ve karşılıklı çıkarlara dayalı iyi komşuluk ilişkileri temelinde, ortak ilgi alanlarında güçlendirmeye hazırdır,
Taraflar, bölgelerindeki halkların refah düzeyini ileri taşıyacak ve bölgesel istikrarın geliştirilmesine katkıda bulunacak olan ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesinin önemine vurguda bulunmuşlardır,
Ekonomik ve ticari işbirliğindeki kaydadeğer potansiyelin bilinciyle, taraflar; 2015 yılı itibarıyla 30 milyar ABD Doları ticaret hacmine sahip olma hedefine ulaşmak amacıyla, ikili ticaretlerine konu olan malların çeşitlendirilmesi dâhil, her türlü çabayı gösterme yönündeki kararlılıklarını vurgulamışlardır,
Taraflar, ülkelerindeki yatırımların karşılıklı olarak artırılması hususunda iş çevrelerinin teşvik edilmesi gerekliliğinin altını çizmiş, küçük ve orta ölçekli işletmelerin girişimleri ve faaliyetleri için kurumsal işbirliği ve bilgi paylaşım kanallarının geliştirilmesi hususundaki taahhütlerini teyid etmişlerdir,
Taraflar, bankacılık alanındaki ilişkilerini geliştirme imkanlarının araştırılmasında mutabık kalmışlardır,
Taraflar, enerji alanındaki işbirliklerinin derinleştirilmesine hazır olduklarını belirtmişler, bu alanda mevcut ilişkilerini geliştirme imkanlarının araştırılmasını kararlaştırmışlardır,
Turizm alanında işbirliğinin halklar arası ilişkilerin geliştirilmesinde Türkiye ve İran için taşıdığı önemi teyid eden taraflar, bu alanda yeni işbirliği yöntemleri bulunmasını kararlaştırmışlardır,
İki ülke, her iki tarafın faydasına olacak şekilde uçuş frekanslarının artırılması ve yeni uçuş noktalarının eklenmesi için işbirliğinin geliştirilmesi amacıyla, sivil havacılık makamlarını yıllık toplantılar düzenlemek hususunda teşvik etmekte mutabık kalmışlardır,
Taraflar, aralarındaki kültürel işbirliğini kültür merkezleri ile diğer ilgili kuruluşlar vasıtasıyla genişletmek dahil olmak üzere daha fazla geliştirmek ve bir başka önemli saha olan kültürel miras alanında daha fazla işbirliği imkanlarını araştırmayı kararlaştırmışlardır,
İki ülke, İran’ın nükleer programıyla ilgili gelişmeler, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi ve silahsızlanma konularında görüş alışverişinde bulunmuş; Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’na (NPT) taraf tüm ülkelerin, uluslararası yükümlülüklere uygun bir biçimde nükleer enerjinin barışçı kullanımına erişme hakkı olduğunu vurgulamışlardır. Türkiye bu çerçevede, İran’ın ekonomik yaptırımların kaldırılması çabalarına desteğini dile getirmiştir.
İki ülke ayrıca, nükleer silahlardan ve diğer kitle imha silahlarından arındırılmış bir Ortadoğu’ya desteklerini bildirmişlerdir,
Taraflar, terörizmin tüm şekil ve yöntemleriyle, sınıraşan örgütlü suçlarla, uyuşturucu ve silah kaçakçılığıyla ve insan ticareti ve göçmen kaçakçılığıyla mücadelede işbirliğini güçlendirme taahhütlerini yinelemişlerdir,
Taraflar, şiddete varan aşırıcılığın tüm şekil ve yöntemleri ile bölgesel çatışmalarda mezhepçilik ve şiddetin her türlüsünün uluslararası barış ve güvenliğe en ciddi tehditlerden birini teşkil ettiğini not ederek, 18 Aralık 2013 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda uluslararası destekle ve A/RES/68/127 rumuzlu kararla kabul edilen İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Ekselansları Hasan Ruhani’nin "Şiddete ve Aşırıcılığa Karşı Dünya" girişimi dâhil olmak üzere, Birleşmiş Milletler çerçevesinde yürütülen şiddete varan aşırıcılıkla mücadele konusundaki ilgili girişimleri destekleme hususunda mutabık kalmışlardır.
Taraflar, Suriye, Irak ve Afganistan dâhil olmak üzere bölgedeki ve uluslararası plandaki son gelişmelere ilişkin olarak, süregiden anlaşmazlıklara halkların meşru hakları doğrultusunda siyasi çözümler bulunması ve ihtiyaç sahiplerine insani yardım ulaştırılması konusunda aralarındaki işbirliğinin sürdürülmesi hususlarındaki kararlılıklarını ifade etmişlerdir,
Taraflar Filistin halkının meşru haklarına ve yeni kurulan Filistin Milli Birlik Hükümeti’ne desteklerini vurgulamışlardır. Filistin halkıyla dayanışma içinde, uluslararası toplum ve İslam ülkelerine, Kudüs başkenti olacak şekilde Filistin Devleti’nin kurulması dâhil, Filistin davasına desteklerini artırma çağrısı yapmışlardır;
Taraflar Ekonomik İşbirliği Teşkilatı’nın (EİT) faaliyetlerini desteklemeyi sürdürmeyi ve Akil Adamlar Grubu’nun (AİG) kararlarının ve EİT Ticaret Anlaşması’nın (EİTTA) uygulanması yoluyla üye devletlerarasındaki işbirliğini derinleştirmeyi kararlaştırmışlardır,
İki ülke, BM başta gelmek üzere, uluslararası kuruluşlar çerçevesindeki istişare ve işbirliklerini daha da ilerletmeyi taahhüt etmişlerdir. Bu doğrultuda İran, Türkiye’nin 2015-2016 dönemi için BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliği adaylığına tam desteğini beyan etmiştir.
Taraflar işbu Ortak Bildiri’nin İngilizce metni üzerinde mutabık kalmışlardır.
